Një llambë me merkur me presion të lartë-është një llambë shkarkimi gazi që lëshon dritë bazuar në shkarkimin e avullit të merkurit. Përdoret gjerësisht në aplikimet industriale, mjekësore dhe të ndriçimit të jashtëm. Parimi i tij i funksionimit është se një hark i tensionit të lartë ngacmon avujt e merkurit, duke gjeneruar rrezatim kryesisht në rrezen ultravjollcë. Ky rrezatim më pas shndërrohet në dritë të dukshme nga fosforet brenda tubit të llambës.
Struktura thelbësore e një llambë me merkur me presion të lartë-përbëhet nga një tub qelqi kuarci, elektroda dhe avujt e merkurit. Kur rryma kalon nëpër elektroda, avulli i merkurit brenda tubit jonizohet për të formuar një plazmë. Elektronet përplasen me atomet e merkurit, duke kaluar në nivele të larta energjie dhe më pas duke lëshuar dritë ultravjollcë në 254 dhe 185 nanometra. Kjo dritë ultravjollcë ngacmon fosforet (të tilla si fosforet e tokës së rrallë) të veshura në murin e tubit, duke gjeneruar dritë të bardhë që është një përzierje e ngjyrave kryesore të kuqe, jeshile dhe blu. Për shkak se shkarkimi kërkon një tension të lartë (zakonisht disa mijëra volt) për të nisur shkarkimin, tubi i llambës është para-mbushur me një sasi të vogël argon ose gaz neoni për të reduktuar tensionin e fillimit.
Kjo llambë ka karakteristika domethënëse: Së pari, ajo krenohet me efikasitet të lartë ndriçues, duke arritur 50-60 lumen për vat, shumë më tepër se llambat inkandeshente; së dyti, ai krenohet me një jetëgjatësi të gjatë, me një kohë mesatare funksionimi që i kalon 10,000 orë; dhe së treti, spektri i tij është i përqendruar në brezin blu-jeshile, duke e bërë atë të përshtatshëm për aplikime ku interpretimi i ngjyrave është më pak kritik. Megjithatë, indeksi i ulët i paraqitjes së ngjyrave (CRI) (afërsisht 40-60) dhe vonesa e konsiderueshme e nisjes (që duhen 4-8 minuta për të arritur shkëlqim të qëndrueshëm) kufizojnë aplikimin e tij në disa mjedise të brendshme.
Për sa i përket aplikimit, llambat me merkur me presion të lartë- përdoren zakonisht në vende që kërkojnë ndriçim uniform në një zonë të gjerë, si ndriçimi i rrugëve, stadiumet dhe punishtet e fabrikave. Dalja e tyre UV i bën ato gjithashtu të dobishme në fusha të tilla si fotokurimi dhe sterilizimi. Me përparimet teknologjike, llambat haloride metalike dhe LED po zëvendësojnë gradualisht llambat tradicionale me presion të lartë- me merkur, por kjo e fundit, për shkak të teknologjisë së saj të pjekur dhe avantazheve të kostos, e ruan ende përdorimin e saj në aplikacione specifike.
Në të ardhmen, ndërsa rregulloret mjedisore shtrëngojnë kufizimet për përdorimin e merkurit, llambat me merkur me presion të lartë{{0} mund të dalin gradualisht nga tregu. Megjithatë, parimet e tyre teknike ende ofrojnë një bazë të rëndësishme për zhvillimin e burimeve moderne të dritës elektrike.
